Корпоративтік басқару құрылымы
Компания тиімді корпоративтік басқарудың маңыздылығын толық сезінеді, сондықтан тиісті корпоративтік басқару «Самұрық-Энерго» АҚ-ның стратегиялық міндеттерінің бірі болып табылады.
Компанияның корпоративтік басқару жүйесі Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары, «Самұрық-Қазына» АҚ Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелері, Қазақстанда және әлемде дамып келе жатқан корпоративтік басқару тәжірибесін ескере отырып, Компанияның ішкі нормативтік құжаттары негізінде құрылады. Компанияның қолданыстағы корпоративтік басқару жүйесі Компанияның басқару органдары, лауазымды тұлғалары және қызметкерлері арасындағы өкілеттіктер мен жауапкершіліктің аражігін нақты ажыратуды, мәселелерді қарау мен шешімдер қабылдау тәртібінің иерархиясын сақтауды, сондай-ақ заңнамалар мен Компанияның ішкі құжаттарына сәйкестікті қамтамасыз етеді.
«Самұрық-Энерго» АҚ қызметінің тиімділігі ашықтықты, бақылауды арттыру мен өкілеттіктердің аражігін ажыратуды қамтамасыз ететін және уақтылы ден қою арқылы түрлі тәуекелдерді болдырмауға мүмкіндік беретін деңгейлердің әрқайсысында дұрыс құрылған корпоративтік басқару процестері есебінен жүзеге асырылады.
Компанияда корпоративтік басқару деңгейін жетілдіру мақсатында сыртқы тәуелсіз бағалау ұсынымдарына негізделген Компанияның корпоративтік басқаруын жетілдіру бойынша 2019–2021 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары (бұдан әрі – КБЖ жоспары) жұмыс істейді.
КБЖ жоспарына мониторинг жүргізу тоқсан сайын жүзеге асырылады, оған қол жеткізу деңгейі НҚК ағашына енгізілген.
2020 жылдың қорытындысы бойынша КБЖ жоспарының орындалуы 2020 жылдың қорытындысы бойынша 86 %-ды құрады.
«САМҰРЫҚ-ЭНЕРГО» АҚ ҰЙЫМДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ
2020 жылы Компанияның ұйымдық құрылымына төмендегідей өзгерістер енгізілді:
Мемлекет басшысының компаниялардағы қызметкерлер санын қысқартуға қатысты тапсырмасын орындау аясында, сондай-ақ «Самұрық-Қазына» АҚ Басқарма Төрағасының компаниялардың ұйымдық құрылымдарын қайта қарау қажеттігі туралы 2020 жылғы 15 мамырдағы № 39-ө тапсырмасын орындау үшін Қоғамның Директорлар кеңесінің 2020 жылғы 14 желтоқсандағы шешімімен (№ 12/20 хаттама) жаңа ұйымдық құрылым бекітіліп, 2021 жылғы 1 сәуірден бастап қолданысқа енгізілді:
— Қоғамның жалпы штат саны 19 бірлікке қысқарды (194-тен 175 бірлікке дейін);
— Құрылымдық бөлімшелердің саны 4 бірлікке қысқарды (31-ден 27 бірлікке дейін);
— CEO-2 деңгейіндегі қызметкерлердің саны (директорлар, басшылар, кеңесшілер) 37-ден 29-ға дейін қысқарды.
— CEO-3 деңгейіндегі қызметкерлердің саны (бөлім басшылары) 13-тен 0-ге дейін толық қысқарды.
2021 жылы төмендегідей өзгерістер енгізілді:
Сонымен қатар, корпоративтік басқару тиімділігін қамтамасыз ету мақсатында Директорлар кеңесінің 2021 жылғы 4 мамырдағы шешімімен (№ 05/21 хаттама) Басқарма Төрағасының Орынбасары лауазымы енгізілді.
Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелеріне сәйкестік
Компания 2020 жылы Компанияның ағымдағы қызметінің Кодекс қағидаттары мен ережелеріне нақты сәйкестігін бағалап, талдау жасады, оның нәтижелері компанияның Кодекстің негізгі қағидаттары мен ережелерінің сақталуын қамтамасыз еткенін көрсетеді. 2020 жылдың қорытындысы бойынша Кодекстің 64 ережесінің 59-ы сәйкес келсе, 5-еуі ішінара сәйкес келді. Сәйкессіздіктер «Үкімет Қордың акционері ретінде» және «Директорлар кеңесі мен Атқарушы органның тиімділігі» бөлімдерінде көрсетілді:
«Үкімет Қордың акционері ретінде» деген 1-тараудың 2-тармағы, оған сәйкес ұйымдар өз активтерінің құрылымын және олардың ұйымдық-құқықтық нысандарын барынша оңайлатуға ұмтылуы тиіс. Осылайша, «Самұрық-Энерго» АҚ Компаниялар тобына түрлі ұйымдық – құқықтық нысандағы еншілес ұйымдар: акционерлік қоғамдар мен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер кіреді.
1. «Жекешелендірудің 2016–2020 жылдарға арналған кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 30 желтоқсандағы № 1141 қаулысын, сондай-ақ осыған байланысты Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту жөніндегі мемлекеттік комиссиясы мен «Самұрық-Қазына» АҚ уәкілетті органдарының «Самұрық-Энерго» АҚ-ны сату тәсілі мен стратегиясын, оның ішінде «Самұрық-Энерго» АҚ тобына кіретін компаниялардың периметрін бекіту мәселесі бойынша қабылдаған шешімдерін орындау шеңберінде компанияны сату жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру себепті, қазіргі кезде «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының, оның ішінде «Самұрық-Энерго» АҚ-ның еншілес және тәуелді ұйымдарының ұйымдық-құқықтық нысандарының құрылымын өзгерту/оңайлату болжанбайды.
2. «Үкімет Қордың акционері ретінде» деген 1-тараудың 15-тармағы, оған сәйкес іскерлік этика қағидаттарын сақтау және ұйымда туындайтын әлеуметтік-еңбек дауларын оңтайлы реттеу мақсатында омбудсмен тағайындалады, ол жылына кемінде бір рет өзінің қызметінің нәтижелерін бағалайтын ұйымның Директорлар кеңесінің Тағайындаулар мен сыйақылар жөніндегі комитетіне және Аудит комитетіне жүргізілген жұмыстың нәтижелері туралы есеп береді. Осылайша, Іскерлік этика қағидаттарын сақтау және Компанияда туындайтын әлеуметтік-еңбек дауларын оңтайлы реттеу мақсатында 2019 жылғы 23 тамызда Компанияның Директорлар кеңесі «Самұрық-Энерго жергілікті кәсіподағы» ҚБ Төрағасы О.Т. Бекбасты өкілеттілік мерзімін 2020 жылғы 23 тамызға дейін белгілей отырып, Омбудсмен етіп сайлады және тағайындады (№ 07/17 хаттама). 2020 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Қоғам Омбудсменінің өкілеттік мерзімі аяқталды, Жаңа Омбудсменнің кандидатурасын сайлау туралы шешім қабылданған жоқ. Сондай-ақ, 2020 жыл ішінде Директорлар кеңесінің, Тағайындаулар және сыйақылар жөніндегі комитеттің және Аудит комитетінің қарауына Омбудсменнің есептері енгізілмеген.
3. «Директорлар кеңесінің және атқарушы органның тиімділігі» деген 5-тараудың 5-тармағы, оған сәйкес Директорлар кеңесінің құрамында тәжірибесі, жеке сипаттамалары және гендерлік құрамы бойынша әртүрлілікті қамтамасыз ету қажет. Директорлар кеңесінің ағымдағы құрамы қажетті дағдылар, білім және құзыреттер бойынша әртүрлілікті қамтамасыз етеді, бірақ гендерлік құрам бойынша әртүрлілікті қамтамасыз етпейді.
4. «Директорлар кеңесінің және атқарушы органның тиімділігі» деген 5-тараудың 13-тармағы, оған сәйкес Директорлар кеңесі, ұйымның Директорлар кеңесінің комитеттері мен мүшелері ұйымның Директорлар кеңесі бекіткен құрылымдалған процесс шеңберінде жыл сайынғы негізде бағалануға тиіс. Компанияда Директорлар кеңесінің 2019 жылғы қызметін бағалау «Самұрық-Қазына» АҚ жоспарлаған корпоративтік басқарудың тәуелсіз диагностикасына байланысты жүзеге асырылған жоқ. Алайда, «Самұрық-Қазына» АҚ-ның 2020 жылғы 17 қыркүйектегі хатына сәйкес (№ 20-07-50.8/5050) корпоративтік басқару диагностикасы 2021 жылға ауыстырылды. Осыған байланысты, 2019–2020 жылдардағы қызметтің өзін-өзі бағалауы 2021 жылғы 1-2 тоқсанда жүргізілетін болады.
5. «Директорлар кеңесінің және атқарушы органның тиімділігі» деген 5-тараудың 18-тармағы, оған сәйкес Директорлар кеңесі Атқарушы органның басшысы мен мүшелерін сайлайды, олардың өкілеттік мерзімдерін, лауазымдық жалақысының мөлшерін, еңбегіне ақы төлеу шарттарын айқындайды, сондай-ақ атқарушы органның басшысы мен мүшелерінің өкілеттіктерін тоқтатады. Компанияның Жарғысы мен ішкі құжаттарына сәйкес Директорлар кеңесі Басқарманың сандық құрамын, өкілеттік мерзімін айқындайды, Басқарма мүшелерін сайлайды, олардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатады (Басқарма Төрағасын қоспағанда).
«Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма Төрағасын тағайындау (сайлау) және оның өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату мәселесі Жалғыз акционердің құзыретіне жатқызылған. Корпоративтік басқару кодексі «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының шешімімен бекітілді, соған сәйкес оны Жалғыз акционер реттейді.
Компания корпоративтік басқарудың ұлттық және әлемдік стандарттарын ұстанудың маңыздылығын мойындай отырып, алдағы уақытта да барлық мүдделі тараптар тарапынан сенімнің жоғары деңгейін қолдау және бизнестің орнықты дамуын қамтамасыз ету үшін корпоративтік басқару жүйесін жоспарлы түрде дамытуға ниетті.
Корпоративтік басқару тәжірибесінің Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелеріне сәйкестігі туралы толық есеппен мына сілтеме бойынша толық көлемде таныса аласыз: https://www.samruk-energy.kz/ru/shareholder/other-statements